arm-iran

s

s2

۳۰۵۱

1987141602

ويژگيهاي

كاشي ضد اسيد

تجديد نظر اول

چاپ سوم

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تنها سازماني است در ايران كه بر طبق قانون ميتواند استاندارد رسمي فرآورده‏ها را تعيين و تدوين و اجراي آنها را با كسب موافقت شورايعالي استاندارد اجباري اعلام نمايد. وظايف و هدفهاي موسسه عبارتست از:

(تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي – انجام تحقيقات بمنظور تدوين استاندارد بالا بردن كيفيت كالاهاي داخلي، كمك به بهبود روشهاي توليد و افزايش كارائي صنايع در جهت خودكفائي كشور – ترويج استانداردهاي ملي – نظارت بر اجراي استانداردهاي اجباري – كنترل كيفي كالاهاي صادراتي مشمول استانداردهاي اجباري و جلوگيري از صدور كالاهاي نامرغوب بمنظور فراهم نمودن امكانات رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي كنترل كيفي كالاهاي وارداتي مشمول استاندارد اجباري بمنظور حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي و جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب خارجي راهنمائي علمي و فني توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مصرف كنندگان – مطالعه و تحقيق درباره روشهاي توليد، نگهداري، بسته بندي و ترابري كالاهاي مختلف – ترويج سيستم متريك و كاليبراسيون وسايل سنجش – آزمايش و تطبيق نمونه كالاها با استانداردهاي مربوط، اعلام مشخصات و اظهارنظر مقايسه اي و صدور گواهينامه هاي لازم).

موسسه استاندارد از اعضاء سازمان بين المللي استاندارد ميباشد و لذا در اجراي وظايف خود هم از آخرين پيشرفتهاي علمي و فني و صنعتي جهان استفاده مينمايد و هم شرايط كلي و نيازمنديهاي خاص كشور را مورد توجه قرار ميدهد.

اجراي استانداردهاي ملي ايران بنفع تمام مردم و اقتصاد كشور است و باعث افزايش صادرات و فروش داخلي و تأمين ايمني و بهداشت مصرف كنندگان و صرفه جوئي در وقت و هزينه‏ها و در نتيجه موجب افزايش درآمد ملي و رفاه عمومي و كاهش قيمتها ميشود.

كميسيون استاندارد ويژگيهاي كاشي ضد اسيدرئيسعضو هيات علمي دانشگاه و مشاور فني موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران فياضي –دكتر فرج الهاعضاءكارخانه كاشي سمنان اوصياء- دكتر سيروسكارخانه كاشي نيلو باطني-مهندس مسعودمشاور فني تفضلي- مهندس فريدونعضو هيئت علمي دانشگاه علم و صنعت ايران جزايري- دكتر حميدمعاونت فني و عمراني شهرداري تهران رفيعي- مهندس رضامشاور فني مواد اوليه معدني روحاني – مهندس محمد حسينكارخانه كاشي تكسرام روزبه- مهندس عليعضو هيات علمي دانشگاه تربيت معلم و مشاور فني موسسه استاندارد رضوي – دكتر محمد حسينكارخانه كاشي تبريز كف سجادي- مهندس عليرضاوزارت صنايع – اداره كل صنايع غير فلزي شبرنگ- مهندس جمشيدعضو هيات علمي دانشكده فني دانشگاه تهران كاشاني- دكتر حميدكارخانه كاشي مرجان كلباسي- مهندس حسينكارخانه كاشي الوند گلچين- مهندس مهرانعضو هيات علمي دانشگاه علم و صنعتي و نماينده انجمن سراميك گلستانه فر- دكتر فرهادكارخانه كاشي سعدي فرضي- مهندس سيروسرئيس دانشكده عمران دانشگاه صنعتي امير كبير فهيمي فر- دكتر احمدمدير كنترل كيفيت كارخانه كاشي ايرانا مهندس هاشمي حائريكارخانه چيني ايران مهندس هشترودي لرمدير كنترل كيفيت كارخانه سراميك البرز واحدي- مهندس محمدكارخانه كاشي مرجان معصومي- مهندس فرزادكارخانه كاشي تكسرام منشوري – مهندس محمد حسيندبيرمؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران جهانگير-روشن

بسمه تعالي

پيشگفتار

استاندارد ويژگيهاي كاشي ضد اسيد بوسيله كميسيون فني مربوطه تهيه و تدوين شده و در چهل و چهارمين اجلاسيه كميته ملي استاندارد ساختمان مورخ ۷۵/۲/۲۵مورد تاييد قرار گرفته ، اينك به استناد بند ۱ماده ۳قانون اصلاحي قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه ۱۳۷۱بعنوان استاندارد رسمي ايران منتشر مي گردد.

براي حفظ همگامي و هماهنگي با پيشرفتهاي ملي و جهاني در زمينه صنايع علوم، استانداردهاي ايران در مواقع لزوم مورد تجديد نظر قرار خواهند گرفت و هر گونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استانداردها برسد در هنگام تجديد نظر در كميسيون فني مربوط مورد توجه واقع خواهد شد.

بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ايران بايد همواره از آخرين چاپ و تجديد نظر آنها استفاده نمود.

در تهيه و تدوين اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.

لذا با بررسي امكانات و مهارتهاي موجود و اجراي آزمايشهاي لازم اين استاندارد با استفاده از منابع زير تهيه گرديده است:

EN 176

ASTM:C – ۲۷۹ ۱۹۹۱

ISIRI: 25,67

ويژگيهاي كاشي ضد اسيد

۱- هدف و دامنه كاربرد

هدف از تدوين اين استاندارد تعيين ويژگيها، روش آزمون و بسته بندي و علامتگذاري براي كاشيهاي ضد اسيد مي باشد. روشهاي اندازه گيريهاي هريك از ويژگيها در استانداردهائي كه در متن به آنها اشاره خواهد شد مشخص مي گردد، بغير از روش آزمون كاشيهاي ضداسيد كه در همين استاندارد مطرح خواهد گرديد. براي سنجش پايداري اين نوع محصولات در برابر ساير مواد شيميايي براساس نياز مصرف كننده بايستي به استانداردهاي موجود در ايران يا ساير استانداردهاي جهاني مراجعه نمود.

۲- تعريف

كاشي ضد اسيد محصولي است بدون لعاب با جذب آب متوسط كمتر يا مساوي %۱/۵با بدنه به رنگ باز كه معمولا بصورت بدنه سفيد يا با استفاده از مواد افزودني رنگي توليد ميگردد. اين محصولات به خاطر استحكام بالا و مقاومت در برابر اسيدها (بجز HFيا اسيد فلوئوريدريك) مورد توجه ميباشند. لازم به ذكر است كه مقاومت شيميايي اين نوع محصول در برابر مواد قليايي الزامي نيست.

۳- ويژگيها

ويژگيهاي كاشي هاي ضد اسيد كه در اين استاندارد مورد نظر مي باشند به سه دسته به شرح زير تقسيم مي گردند:

– ويژگيهاي ظاهري

– ويژگيهاي فيزيكي و مكانيكي

– ويژگيهاي شيميايي

۳-۱- ويژگيهاي ظاهري

اين ويژگيها شامل شكل،اندازه ها و ضخامت بوده و محدوديتها و شرايط مربوط به هر يك از اين ويژگيها به شرح زير مي باشد.

۲-۱-۱- شكل كاشي:

گرچه اكثريت كاشيهاي توليدي به شكل چهارگوش (مربع يا مستطيل) مي باشند ولي محدوديت خاصي از اين نظر وجود نداشته و فقط كاشيهايي كه به اشكال ديگر مي باشند بايستي كليه ويژگيهاي آنها از جمله اندازه و ضخامت طبق مشخصات استاندارد كوچكترين كاشي مستطيل شكلي باشد كه روي آنها منطبق ميشوند.

اين استاندارد براي كليه قطعات ضد اسيد نظير قطعات مخصوص لبه ها و كناره ها و همچنين قطعات با اشكال خاص كه در مخازن بكار ميروند از نظر شكل و اندازه محدوديت خاصي قائل نمي شود ولي از نظر اندازه ها و رواداريهاي مربوطه بايستي با توجه به اندازه هاي اسمي هر يك كد توسط سازنده تعيين مي گردد و با توجه به اندازه ها و رواداريهاي كاشيهاي هم اندازه شرايط ذكر شده در اين استاندارد را دارا باشند. از نقطه نظر ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي قطعات ضد اسيدي كه به اشكال غير از چهار گوش مي باشند بايستي كليه ويژگيهاي منظور شده در اين استاندارد را دارا باشند.

۳-۱-۲- اندازه ها

اين استاندارد محدوديت خاصي براي اندازه كاشيهاي ضد اسيد وضع نمي نمايد و حدود رواداريهاي مجاز در اندازه ها در جدول شماره ۱ذكر گرديده است.

۳-۱-۳- ضخامت

اين استاندارد محدوديت خاصي براي ميزان ضخامت تعيين نمي نمايد ولي سازنده موظف است در مورد هر يك از كاشيهاي توليدي ضخامت آنرا تعيين و اعلام نمايد.ميزان رواداري مجاز در ضخامت كاشيهاي توليدي نسبت به مقدار اعلام شده در جدول شماره ۱ذكر شده است. ضخامت كاشي شامل برجستگيهاي پشت آن مي باشد.

۳-۲- ويژگيهاي فيزيكي و مكانيكي

اين ويژگيها شامل جذب آب، مقاومت خمشي، سختي سطح، مقاومت در برابر سايش ،مقاومت در برابر شوكهاي حرارتي و مقاومت در برابر يخ زدگي مي باشند. ويژگيهاي فيزيكي و شاخصهاي مربوط به هر يك از اين ويژگيها و شماره استاندارد ملي روش آزمون اين نوع محصول درجدول شماره ۲گردآوري شده است.

۳-۳- ويژگيهاي شيميايي

كاشيهاي ضد اسيد درتماس با مواد شيميايي اسيدي مقاوم هستند و همانگونه كه در بند ۲ذكر شده مقاومت شيميايي اين نوع محصول در برابر مواد قليايي الزامي نيست. به منظور آزمون مقاومت شيميائي اين كاشيها از روش آزمون تعيين مقاومت شيميايي اسيدي بشرح زير استفاده مي نمائيم.

۴- بسته بندي و نشانه گذاري(ثبت مشخصات)

كاشي بايد داراي بسته بندي مناسب بوده و روي بسته آن اطلاعات و مشخصات زير ثبت گردد:

– نام و علامت كارخانه سازنده

– نشانه ((ك – ض))

– جمله ساخت ايران

– اشاره به شماره اين استاندارد و ضداسيد بودن محصول

– كد محصول

– اندازه ها و ضخامت

تعداد مساحت تقريبي كاشيهاي موجود در هر بسته اطلاعات بايد به زبان فارسي نوشته شده و سازنده مجاز است علاوه بر آن اطلاعات را به يك زبان خارجي نيز روي بسته بندي ثبت نمايد.

۵- روش آزمون ميزان مقاومت اسيدي

۵-۱- وسائل لازم:

۵-۱-۱- خشك كن

۵-۱-۲- ترازوي دقيق با دقت يكصد گرم

۵-۱-۳- خردكن فكي

۵-۱-۴- الكهاي ۶۳۰۰ميكرون (۶/۳۰ mm) و ۴۷۵۰ميكرون (۴/۷۵mm)

۵-۱-۵- اجاق برقي

۵-۱-۶- لرزاننده مكانيكي

۵-۱-۷- دسيكاتور

۵-۲- مواد لازم: اسيد سولفوريك( ۷۸% ۶۰ B,SPgr =1.706وزني)

۵-۳- تهيه آزمونه:

كاشيهاي موردآزمون بايستي توسط خردكن فكي خرد گردد.دانه بندي مواد خرد شده بنحوي باشد كه شامل مواد باقيمانده روي الك ۶۳۰۰ميكرون (درشت ترين دانه ها) و عبور كرده ازالك ۴۷۵۰ميكرون (كوچكترين دانه ها ) گردد.

پس از تهيه حدود ۱۰۰۰گرم نمونه با دانه بندي مشابه شرايط فوق لازم است نمونه به كمك الكهاي لرزان شماره ۳ ( ۶۳۰۰ميكرون) و شماره ۴( ۴۷۵۰ميكرون) بمدت ۱۵دقيقه الك گردد.

سپس مواد باقيمانده روي الك شماره ۴(كه از الك شماره ۳عبور كرده) كاملا مخلوط شده و ۲نمونه ۵۰گرمي از اين مواد مخلوط شده مذكور برداشته شود. اين نمونه ها بايد بمدت نيم ساعت داخل خشك كن و در دماي ۱۲۰درجه سلسيوس خشك شود.

۵-۴- روش كار

هر يك از نمونه هاي ۵۰گرمي بادقت ۰/۰۱گرم وزن شده و بهمراه ۲۵۰ميلي ليتر اسيد سولفوريك داخل بشر ريخته شود. آنگاه محتويات بشر بمدت ۴۸ساعت روي اجاق برقي قرار گرفته تا به آرامي عمل جوشش صورت گيرد. سپس محتويات بشر خنك شده و از صافي عبور داده شود.

آنگاه ۲۵۰ميلي ليتر آب به محتويات بشر اضافه شود و پس از اينكه بمدت ۱۰دقيقه جوشانده شد از همان صافي قبلي عبور داده شود. اين عمل شستشو ۲مرتبه تكرار گردد و در مرحله بعد كليه محتويات بشر از داخل صافي عبور داده شود صافي بهمراه محتويات آن داخل يك خشك كن در درجه حرارت ۱۲۰Cخشك شده و سپس در دسيكاتور قرار گرفته تا خنك گردد. مواد بجا مانده در صافي به كمك برس بطور كامل تخليه گرديده و با دقت ۰/۰۱گرم وزن شود.

درصد كاهش وزن از فرمول زير بدست مي آيد.

يادآوري :

در صورتي كه كاشي ضد اسيد مورد نظر به رنگ غير از سفيد باشد لازم است آزمون مقاومت شيميايي كه در استاندارد ملي شماره ۴۰۰۱شرح داده شده علاوه بر اين آزمون بكار رود.

ISLAMIC REPUBLIC OF IRANInstitute of Standards and Industrial Research of IranISIRI NUMBER

ACID RESISTANCE TILE (Specification)

Third Edition